Atletika

Atletska borilišta

Atletika je započela kao sport na otvorenom, te su se takmičenja odvijala u skladu s vremenskim uslovima. Danas je uobičajeno da se atletičari tokom zimskog perioda pripremaju i takmiče i u zatvorenim prostorima – atletskim dvoranama.

Atletika na otvorenom

Standardno borilište za atletska takmičenja je atletski stadion. Često integrisan s fudbalskim stadionom, ovo se borilište sastoji od tipično 8 kružnih eliptičnih staza, od kojih je dužina unutrašnje staze, koja se označava kao staza 1 400 metara. Na obe duže strane nalazi se ravan deo od 100 m. Staze su označene crtama koje odvajaju staze 1 do 8. Uz samu stazu tipično se nalaze i zaletište i doskočište za skok u dalj, skok u vis i skok s motkom, bazen s preponom za trku na 3.000 m s preponama, te bacališta kugle, koplja i kladiva. Atletski stadion je opremljen i brojnom pomoćnom opremom koja se koristi zavisno od discipline: preponama za preponske trke, zaštitne mreže za bacačke discipline, nosači i letvice za skok u vis i skok s motkom, itd.

Atletski stadion je poprište svih atletskih takmičenja osim maratona, za koji se zbog dužine staze ne koristi kružna staza na stadionu, osim kao početno i završno mesto trke.

Atletika u dvorani

Atletska dvorana ima gotovo sve elemente kao i atletski stadion, osim što je zbog jednostavnosti konstrukcije dvorane najčešća dužina kružne staze 200 m te je borilište bitno manje nego stadion na otvorenom, i u dvorani nema vetra. Neke discipline koje su na otvorenom standardne zbog manjeg se raspoloživog prostora ne izvode u dvorani, tu spadaju bacanje kladiva i koplja, trka na 3.000 m prepone, maraton. Takođe, neke su discipline prilagođene dvorani, te se tako trka na 100 m u dvorani najčešće smanjuje na 60 m, slično kao i 100/110 metara prepone na 60 m, te neke discipline dugih pruga.

Atletske discipline

Atletske discipline su brojne, koje obično delimo na trkačke, bacačke, skakačke i višeboj. Iako se najčešće koristi metrički sistem za meru udaljenosti ili ostvarene dužine/visine skoka ili dužine bacanja, ponekad se javljaju i drugačije mere, pa je recimo uobičajena trka na jednu milju.

Trkačke discipline

• Kratke staze ili sprint: trke na deonicama do 400 metara. Uobičajene deonice su: 60 metara (jedino u dvorani), 100 metara, 200 metara i 400 metara.
• Srednje staze : trkačke discipline na udaljenosti od 800 do 3000 metara. Uobičajene deonice: 800 metara, 1.500 metara, 3000 metara
• Duge staze : trkačke discipline na udaljenosti veće od 5.000 metara. Uobičajene deonice: 5.000 m, 10.000 m i maraton
• Štafete: ove trke uključuju nastup po 4 takmičara iz jedne ekipe, koji naizmenično trče pojedine deonice izmenjujući štafetnu palicu. Uobičajene štafete: 4 x 100 metara, 4 x 400 metara
• Preponske trke: uključuju tzv. visoke prepone (60 m prepone u dvorani, 100 m prepone žene, 110 m prepone muškarci), zatim tzv. niske prepone (400 m prepone) i 3.000 m prepreke (stipl).
• Brzo hodanje: uključuje deonice 10 km, 20 km, 50 km

Bacačke discipline

• Koplje
• Disk
• Kugla
• Kladivo

Skakačke discipline

• Skok udalj
• Skok uvis
• Skok motkom
• Troskok

Takmičenja u atletici

Atletika je zasigurno najrasprostranjeniji sport na svetu. Vrste i nivoi takmičenja su brojni. Prema dobu takmičara razlikuju se predškolska i školska takmičenja, srednjoškolska i studentska, pa sve do takmičenja veterana u različitim kategorijama. Prema nivou takmičenja postoje amaterska takmičenja za građane i rekreativce, pa sve do profesionalnih takmičenja. Kvalitativni vrhunac atletike su Olimpijske igre, koje su uvek do sada u istoriji imale u programu neko od atletskih takmičenja. Prema kvalitetu se ističu sledeća atletska takmičenja:

• Atletika na Letnjim olimpijskim igrama
• Svetska prvenstva u atletici
• Evropska prvenstva u atletici
• Atletska prvenstva SAD
• Dijamantna liga

Višeboj

• Sedmoboj (žene)
• Desetoboj (muškarci)